جراحی ارتوگناتیک، که به عنوان جراحی اصلاحی فک نیز شناخته میشود، یک روش تخصصی است که برای رفع ناهنجاریهای شدید فکی و دندانی که با ارتودنسی به تنهایی قابل حل نیستند، به کار میرود.
جراحی ارتوگناتیک چیست؟
این نوع جراحی نه تنها به بهبود عملکرد فک در جویدن، صحبت کردن و تنفس کمک میکند، بلکه تأثیر چشمگیری بر تناسب و زیبایی چهره نیز دارد.
مشکلاتی نظیر فک نامتقارن، جلو بودن یا عقب بودن بیش از حد فکها، یا حتی عوارض ناشی از شکستگی فک و شکستگی فک پایین که به درستی ترمیم نشدهاند، میتوانند با رویکرد ارتوگناتیک اصلاح شوند. این روش درمانی، فراتر از یک اقدام زیبایی، به بازیابی تعادل و سلامت کلی دهان و صورت بیمار کمک میکند.
همچنین مطالعه مقالات سایت دکتر مجتبی صالحی، در رابطه با زاویه سازی صورت، جراحی دندان عقل نهفته، ایمپلنت، جراحی های اصلاح رشد فکی – ارتوگناتیک، جراحی ارتوگناتیک چیست، جراحی ارتوگناتیک فک، هزینه جراحی ارتوگناتیک، عمل جراحی ارتوگناتیک، فیلم جراحی ارتوگناتیک، عوارض جراحی ارتوگناتیک، عمل ارتوگناتیک، رشد استخوان صورت، رشد عرضی استخوان تا چه سنی ادامه دارد؟، جراحی فک در سن بالا و … را به شما همراهان گرامی توصیه می کنیم.

انواع جراحی ارتوگناتیک
جراحی ارتوگناتیک؛ که توسط جراحان فک و صورت انجام میگردد، جهت اصلاح دامنه وسیعی از مشکلات اسکلتی و دندانی کوچک و بزرگ انجام می گیرد. این مشکلات شامل عدم هماهنگی فکین و دندانهاست که اصلاح آنها باعث بهبودی جویدن، تکلم و تنفس می شود.
در زیر به چند مورد از مواردی که در آن نیاز به انجام جراحی های اصلاح رشد فکی – ارتوگناتیک می باشد؛ اشاره می گردد:
- مشکل در جویدن غذا بعلت اکلوژن غلط دندانها
- اشکال در بلع غذا
- وجود دردها و صداهای مزمن در مفصل فک
- سایش شدید دندانها
- وجود فاصله بین دندانهای قدامی فک بالا و فک پایین هنگام بسته شدن دهان (openbite)
- وجود ناهماهنگی بین فک بالا و پایین (از روبرو یا از نیمرخ)
- نقایص صورت ناشی از صدمات یا مشکلات مادرزادی
- چانه هایی که نسبت به کل صورت و فک عقب هستند
- فک بالا و پایین که جلو هستند
- عدم امکان رساندن لب ها به هم بدون فشار آوردن به لب ها
- تنفس دهانی مزمن و خشکی های مکرر دهان
- مشکلات و وقفة تنفسی هنگام خواب
افرادی نیازمند جراحی ارتوگناتیک هستند که به علت عدم هماهنگی بین دندانها و فک بالا و پایین، قادر به جویدن مناسب غذا نیستند و این امر در آینده آنها را مستعد مشکلات گوارشی می کند.
در این افراد نسبت رشد فک بالا و پایین با هم هماهنگ نیست .علت این امر در اکثر موارد بعلت الگوهای وراثتی است گرچه صدمات ناشی از ضربات و تصادفات هم می تواند عامل مشکلاتی فک باشد.جراحی ارتوگناتیک اصلاح ناهنجاریهای فک برای سلامتی و زیبایی
جراحی ارتوگناتیک یا جراحی ارتوگناتیک، یک روش درمانی تخصصی است که برای اصلاح ناهنجاریهای شدید فک و صورت به کار میرود و میتواند به طور چشمگیری عملکرد و زیبایی صورت را بهبود بخشد.
این جراحی فراتر از مشکلات رایج دندانپزشکی است و به رفع مشکلاتی میپردازد که تنها با ارتودنسی قابل حل نیستند، مانند فک نامتقارن ارتوگناتیک، جلو یا عقب بودن بیش از حد فکها، و مشکلات بایت.
در مواردی که فرد دچار فک صورت کشیده است یا پس از آسیبهایی مانند شکستن فک، شکستگی فک پایین، یا دیگر شکستگی فک، ناهنجاریهای ساختاری در فک ایجاد شده، جراحی ارتوگناتیک میتواند راه حلی دائمی باشد.
این جراحی با تغییر موقعیت استخوانهای فک، نه تنها به بهبود جویدن، صحبت کردن و تنفس کمک میکند، بلکه تعادل و هارمونی بیشتری به اجزای صورت میبخشد.
در این میان هماهنگی کامل بین جراح و ارتودنتیست از ابتدای درمان بسیار اهمیت دارد.
skletall class (جلو بودن فک پایین)
این ناهنجاری به دنبال رشد بیشتر فک پایین نسبت به فک بالا ایجاد میشود که معمولا فک بالا نیز با کاهش رشد رو به سمت جلو همراه است که در این موارد با توجه به معاینه کلینیکی بیمار و ارزیابی و انالیز رادیوگرافیکی بیمار تصمیم به جراحی هر دوفک گرفته میشود.
اما در صورتیکه عامل ایجاد این ناهنجاری فقط در یک فک بوده وناهنجاری دیگری در هیچ بعد دیگری وجود نداشته باشد و اختلاف رشدی دو فک نیز زیاد نباشد امکان درمان و جراحی فقط با یک فک هم امکانپذیر است.

skletall class (عقب بودن فک پایین)
این ناهنجاری به دنبال رشد کاهش یافته در فک پایین میباشدومیتواند همراه با افزایش رشد در فک بالا باشد یا نباشد از علل این ناهنجاری میتوان به مسایل ژنتیکی و وراثت و تروما و…. اشاره کرد درمان جراحی جلو اوردن فک پایین با یا بدون جراحی فک بالا بر حسب مورد انجام میشود.
vertical maxillary excess (رشد بیش از حد عمودی فک بالا)
در این ناهنجاری معمولا بیشتر دیده شدن لثه های فک بالا در حین خنده از شکایت های اصلی بیماران میباشد که در درمان این مشکل نیز معمولا جراحی هر دو فک نیاز میباشد و تنها در شرایط خاصی امکان برطرف کردن شرایط تنها با جراحی یک فک امکان دارد. در این جراحی کاهش ارتفاع عمودی فک مدنظر است که البته مقدار این کاهش بر اساس انالیز سفالومتری بیمار وکلینیک بیمار بدست می اید.
deviation (انحراف فکی)
برخی بیماران در قبل یا بعد از بلوغ دچار انحراف فک میشوند که میتوان به علل متابولیکی-هورمونال و نیز ضربه یا تروما در سنین پایینتر و پاتولوژی اشاره کرد. در این موارد رشد در صفحه کندیلی دو طرف معمولا مشابه و به یک اندازه نمیباشد و این مساله باعث انحراف فک به سمت مقابل که رشد کمتری دارد میشود. درنتیجه جهت درمان این موارد اگر از سن کمتر این ناهنجاری وجود داشته معمولا فک بالا نیز تحت تاثیر قرار گرفته و جراحی دوفک الزامی میباشد.
open bite
یکی از مهمترین عوامل ایجاد این ناهنجاری مکیدن انگشت میباشد که اگر بعد از 7سالگی نیز ادامه پیدا کند. علاوه بر مشکلات دندانی مشکلات اسکلتال هم ایجاد مینماید که جهت درمان بعد ارتودنسی درمان جراحی که معمولا جراحی دو فک میباشد الزامی است.
البته مکیدن انگشت درمان های غیر جراحی متعدد دارد که این عادت ترک شوداما اگر درمان نشود منجر به تغییرات غیرقابل برگشت روی اسکلت صورت شده که صرفا در این مرحله با جراحی های اصلاح رشد فکی – ارتوگناتیک بر طرف میشود. از علل دیگر ایجاد این ناهنجاری میتوان به تنفس دهانی نیز اشاره کرد.

کلام آخر
در نهایت، جراحی ارتوگناتیک راهحلی پیشرفته و موثر برای اصلاح ناهنجاریهای فکی است که فراتر از صرفاً بهبود ظاهر، بر ارتقاء کیفیت زندگی بیماران تمرکز دارد. این جراحی، به ویژه در موارد فک نامتقارن ارتوگناتیک یا جراحی فک صورت کشیده، میتواند توازن را به چهره بازگرداند و عملکرد صحیح جویدن و صحبت کردن را بهبود بخشد.
حتی در مواردی مانند شکستگی فک پایین یا پیامدهای ناشی از شکستگی فک و شکستن فک که منجر به ناهنجاریهای پایدار شدهاند، رویکرد ارتوگناتیک راهی برای بازسازی و بازیابی عملکرد ایدهآل ارائه میدهد.
با توجه به پیچیدگی و اهمیت این نوع جراحی، انتخاب یک تیم جراحی مجرب و متعهد که بتواند مسیر درمان را از تشخیص تا بهبودی کامل هدایت کند، کلیدی است تا نتایج مطلوب و رضایتبخش برای بیمار حاصل شود.
دکتر مجتبی صالحی

دکتر مجتبی صالحی، متخصص جراحی دهان، فک و صورت و فلوشیپ فوق تخصصی تروما فک و صورت،نویسنده محتوای تخصصی وبسایت در زمینه شکستگیهای فک، گونه، کاسه چشم و پیشانی هستند.
ایشان عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران و رئیس بخش بینالملل جراحی دهان، فک و صورت، همچنین عضو انجمن جراحان فک و صورت آمریکا هستند. با تکیه بر مقالات علمی متعدد داخلی و خارجی، دکتر صالحی دقت و اعتبار علمی اطلاعات ارائه شده را تضمین میکنند.




